لینک های روزانه
    برای ما بنویسید



    نمایش ایمیل به مخاطبین





    نمایش نظر در سایت

    در تاريخ با گزارش های متعددی روبه رو می‌شويم که با روايات فقهی ناسازگار است. مسلماً اگر اين روايات فقهی، بيانگر ضرورتی پذيرفته شده در فقه باشد، نقل تاريخی مردود است، و بالعکس اگر نقل تاريخی امری مسلم باشد، روايات فقهی غير قابل پذيرش است. از هر دو دسته نمونه‌ای فراوانی می‌شود مثال زد (برای نمونه به کتاب الأخبار الدخيلة مرحوم شوشتری مراجعه کنيد)، اما مشکل آنجايی...
    پنجشنبه ۳ آذر ۱۴۰۱ ساعت ۲:۰۱
    در تاريخ علم اصول فقه تا کنون چيز جامع و کاملی نوشته نشده است، و آنچه نوشته شده (عليرغم اين که تعدادش هم زياد نيست) تاريخ علمای اصولی است و رديف کردن کتاب‌های اصولی آنها بر اساس تاريخ، و نه تاريخ علم اصول. به هر حال، در تاريخ علم اصول اين امور بايد مورد توجه قرار گيرد: 1. توجه به تطوّر مباحث علم اصول در دوره‌های مختلف مثلاً اين که در دوره‌ای بحث قياس و استحسان در...
    پنجشنبه ۳ آذر ۱۴۰۱ ساعت ۱:۵۹
    در مراجعه به روایات اهل بیت علیهم السلام گاه می‌بینیم موضوعی تنها در روایات یکی از ائمه، و یا دوره‌ای خاص از امامت ائمه علیهم السلام مورد توجّه قرار گرفته است، و امامان دیگر (چه متقدّم و چه متأخّر) به آن موضوع نپرداخته‌اند. در مباحث و کتب استدلالی فقه، به این امر چندان توجّهی نمی‌شود، یعنی فرقی نمی‌کند که امام صادق علیه السلام به موضوعی پرداخته باشند یا امام...
    دوشنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۰ ساعت ۹:۵۸
    اخباری گری یک جنبش چند وجهی است، یعنی همان طور که نمی‌توان تأسیس حکومت صفوی و رابطه خصمانه اش با دولت عثمانی را در پیدایش ـ و یا لا اقل رونق گرفتن ـ اخباری گری نادیده گرفت، نمی‌توان اخباری گری را فقط در این بستر تحلیل کرد، و از جنبه‌های دیگر (مثل برخی از مبانی اصولی و حدیثی مدرسه حله) غافل بود. بنابراین باید در تحلیل این مدرسه شیعی به بسیاری از جهات در کنار هم توجه...
    يكشنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۲:۴۴
    نزاع اخباری و اصولی، يک نزاع فکری و معرفتی است، مثل همه نزاع‌های فکری. و طبيعتاً برکات علمی فراوانی در حوزه‌های علميه در پی داشته است، از تأليف کتاب‌های متعدّد روائی گرفته، تا موسوعه‌های فقهی، تا تجديد نظر در مبانی که ممکن است بدون تلنگر، فسيل شود. جای خدا ننشسته‌ام و حکم به جهنّمی و بهشتی بودن هيچ کدامشان نمی‌کنم، همان گونه که نه غلام خانه زاد علّامه حلّی و...
    چهارشنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۱۰:۳۳
    اين يادداشت بخشی از مقدمه من بر رساله المراتب والدرج است. در شيعه دو جريان جلوه بيشتری دارد: يکی جريان معارفی، يعنی به مسائل معرفتی علقه دارند نه مسائل فقهی، چنان که محمّد بن سنان می‌گويد: «من أراد المعضلات فإليّ، و من أراد الحلال و الحرام فعليه بالشيخ، يعني صفوان بن يحيى» رجال الكشي، رقم: 981.. جابر بن يزيد، أبو الخطّاب، مفضّل بن عمر، معلّی بن خنيس در اين جريان...
    دوشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۹:۳۷
    يکی از تفاوت های منهجی علمای اماميه و اهل سنت در مباحث حديثی، بحث تقيه است. اهل سنت در مواجهه با روايات، به هيچ وجه تقيه را نپذيرفته‌اند، از اين رو در طرح روايات دست بازتری دارند. در نگاه اهل سنت، هر روايتی که نتوان به رسول خدا (ص) نسبت داد البته بعد از منتفی بودن تحريف و تصحيف و علت در روايت. روايت جعلی است. اما نگاه علمای اماميه در اين باره متفاوت است. آنها عقيده...
    چهارشنبه ۵ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۹:۰۷
    علمای شيعه ـ أنار الله برهانهم ـ بر خلاف اهل سنّت، تأليفات مستقل چندانی در موضوع روايات جعلی ندارند. البته اين را نمی‌توان به سبب اهمال و کوتاهی آنها بر شمرد، علت و يا عللش مفصّل است که در نگاشته‌ای منتشر نشده بدان پرداخته‌ام. از سويی کم نيستند عالمانی که در مباحث علمی شان ـ چه اعتقادی، چه فقهی و چه تفسيری ـ حکم به جعل و يا تحريف رواياتی کرده‌اند. در ميان نگاشته...
    چهارشنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۱۹
    در کتاب‌هایی که درباره تاریخ فقه شیعه نوشته شده (که البته با اشکالات متعدّدی چه از لحاظ ساختار، چه محتوا، و چه نگاه تاریخی مواجه است) از دوره صد ساله پس از شیخ طوسی تا عهد مرحوم ابن ادریس حلی، به دوره رکود فقه شیعه و یا دوره مقلّدین شیخ طوسی یاد می‌شود ادوار فقه و کیفیت بیان آن: 53؛ تاریخ فقه و فقها گرجی: 232 و329 ـ 330.. این مطلب، در بسیاری از کتب تراجمی که به زندگانی این...
    پنجشنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱:۳۸
    به برادر و استادم محمّد حسين ملکيان حدود بيست سال پيش که شرح لمعه می‌خواندم، برای اولين بار با اين اصطلاحات مواجه شدم. وقتی از اخوی مکرمم که استاد شرح لمعه‌ام بود، سراغ کتابی را گرفتم که اين اصطلاحات را در حدّ کفايت توضيح دهد. او وجيزه شيخ بهائي را که در انتهای حبل المتين چاپ شده است به من معرفی کرد، و وقتی انکار مرا نسبت به حجم کم اين رساله ديد گفت: همين مقدار...
    دوشنبه ۱۰ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۹:۱۵
    مصادر نصيری، منابعی مغفول مانده در مطالعات شيعی‏اند. هنوز از بسياری از مصادر نصيری اطّلاع دقيقی نداريم، يعنی نمی‏دانيم آيا نسخه‏ای مخطوط از آنها موجود است، و يا در اثر گذر زمان ـ مانند بسياری ديگر از آثار فرق شيعه ـ نيست و نابود شده است. البته با توجه به اهتمام نصيريون به سنّت کتمان ـ آن هم به شديدترين وجه ممکن ـ به گونه‏ای که حتّی از اظهار نام برخی مصادر، مثل...
    شنبه ۲۵ ارديبهشت ۱۴۰۰ ساعت ۹:۲۶
    در مورد ضرورت مراجعه به مصادر اهل سنت در مطالعات شيعی به طور عام، و مطالعات مرتبط با رجال و حديث به طور خاصّ، مطالب زيادی گفته و نوشته شده است. پرداختن تفصيلی به اين مطلب، نيازمند نگارش کتابی پربرگ است، کاری که فراغ وحوصله زيادی می‌طلبد. به عنوان مقدّمه بايد بگويم: در سيره رجاليون شيعه، موارد متعدّدِ بهره گيری از مصادر اهل سنت، به چشم می‌خورد. مثلاً شيخ طوسی در...
    سه شنبه ۳۱ فروردين ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۱۸
    در مورد حافظ رجب برسی و کتاب معروف مشارق أنوار اليقين في أسرار أمير المؤمنين عليه السلام مطالب فراوانی گفته شده است. در ميان روايات متفرّدی که رجب برسی آنها را نقل کرده، مضامين غاليانه امری است که بسياری بدان تصريح کرده اند. علامه مجلسی می‌نويسد: «و كتاب مشارق الأنوار و كتاب الألفين للحافظ رجب‏ البرسي‏ و لا أعتمد على ما يتفرّد بنقله لاشتمال كتابيه على ما يوهم...
    يكشنبه ۲۲ فروردين ۱۴۰۰ ساعت ۷:۵۴
    به سرور مکرّم سيّد علی طباطبائی 1. مرحوم آيت الله بروجردی و برخی از شاگردان ايشان بر اين باور بودند که فقه و حديث شيعه، حاشيه‌ای است بر فقه و حديث عامه، و يا به تعبير آيت الله سيستانی فقه شيعه مهيمن است بر فقه اهل سنت تعبير آيت الله سيستانی مأخوذ است از اين آيه شريفه (مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ ومُهَيْمِناً عَلَيْهِ). المائدة: 48.. در اين...
    شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹ ساعت ۲:۰۱
    مرحوم مصطفوی در مقدّمه‌ای که بر رجال کشی رجال کشی بدست ما نرسيده است وآنچه امروزه در دست ماست گزيده‌ای است از آن با نام «اختيار رجال الکشي» (ويا به غلط «اختيار معرفة الرجال»). در اين يادداشت تسامحاً از اين گزيده به رجال کشی تعبير می‌کنيم. نوشته است، بخشی را به مشايخ کشی اختصاص داده است، و بر اساس رجال کشی، 54 نفر را به عنوان مشايخ کشی نام برده است اختيار معرفة...
    شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹ ساعت ۱:۵۸